Odpowiedzialność za zobowiązania spółki jawnej

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej zajej zobowiązania jest bardzo rygorystyczna. Wspólnik odpowiada tu za zobowiązania całym swoim majątkiem, bez żadnych ograniczeń, solidarnie z pozostałymi wspólnikami i samą spółką. Odpowiedzialność ta rozciąga się także na zobowiązania spółki powstałe przed przystąpieniem do spółki danego wspólnika. Wychodząc jednak naprzeciw przyjętej praktyce, Kodeks spółek handlowych wprowadził zasadę subsydiarnej odpowiedzialności wspólnika. Oznacza to, że wierzyciel spółki ma obowiązek prowadzenia egzekucji przede wszystkim z majątku spółki, a dopiero później może żądać zaspokojenia od każdego wspólnika lub kilku z nich i prowadzić egzekucję z ich majątku.

Reasumując, brak jest konkretnej przyczyny, dla której przy tak dużym znaczeniu spółki cywilnej, tak rzadko podejmowane były dotychczas decyzje o prowadzeniu działalności gospodarczej w zbliżonej przecież pod względem funkcjonowania formie spółki jawnej. Z pewnością niechęć do wyboru tej drugiej nie wynika także z odmienności rozliczeń podatkowych, bowiem dochód spółki jawnej opodatkowany jest u każdego zjej wspólników (podatkiem dochodowym od osób fizycznych), zaś ona sama nie jest samodzielnym podatnikiem tego podatku, co oczywiście nie potwierdza się w przypadku podatku od towarów i usług, który - już jako niezależny podmiot - zobowiązana jest sama regulować, jeżeli tylko przepisy ustawy o podatku VAT nie zwalniająjej z tego obowiązku.
Sądzić natomiast można, że mała popularność spółki jawnej w obrocie gospodarczym spowodowana byłajak dotąd koniecznością spełnienia szcze-gólnych wymogów formalnych związanych zjej utworzeniem i prowadzeniem, które w konsekwencji i tak nie czynią z niej osoby prawnej, są natomiast uciążliwe i czasochłonne. Ponadto dla wielu osób czynnikiem zniechęcąjącym do wyboru spółki jawnej był brak precyzyjnych uregulowań prawnych oraz trudności czy też raczej niejasności interpretacyjne pojęcia „przedsiębiorstwo zarobkowe prowadzone w większym rozmiarze”. Brak wyraźnego zdefiniowania tego określenia sprawiał, że mając możliwość wyboru, najczęściej decydowano się na założenie spółki cywilnej, która realizuje obrany cel gospodarczy w dowolnej formie. Po upływie określonego czasu, kiedy działalność w formie spółki cywilnej okazała się efektywna i dobrze rokująca na przyszłość, wspólnicy decydowali się na przekształcenie jej w spółkę kapitałową (najczęściej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością)”.
Pozostaje więc mieć nadzieję, że w chwili, gdy Kodeks spółek handlowych jednoznacznie określił znaczenie sformułowania „przedsiębiorstwo większych rozmiarów”, ilość podmiotów prowadzących swą działalność gospodarczą w formie spółek jawnych nieco wzrośnie. Wzrost liczebności tej formy organi-zacyjno-prawnej jest nawet nieunikniony zjednego znaczącego powodu, a mia-nowicie ze względu na treść art. 26 § 4 Kodeksu spółek handlowych, zobowiązując wspólników dotychczasowych spółek cywilnych do przekształcenia ich w spółki jawne w przypadku osiągnięcia przez nie obrotu stanowiącego równowartość 400.000 EURO w ciągu dwóch kolejnych lat obrotowych.